Sport.pl+

Lider Polaków nagle skończył z kadrą. "Po rozmowie z Grbiciem poczułem ulgę"

Agnieszka Niedziałek
Marcin Janusz
CEV

- Najtrudniejsza była rozmowa z trenerem Nikolą Grbiciem. Po niej poczułem ulgę - przyznaje Sport.pl Marcin Janusz, który z powodu poważnych kłopotów zdrowotnych zakończył przedwcześnie występy w siatkarskiej kadrze. Teraz obserwuje z boku poczynania reprezentacji Polski i wskazuje, że to, co się w niej dzieje, nie jest normą.

- Nie wiem, dlaczego aż tak długo to odwlekałem - mówi mi Marcin Janusz, który ponad rok czekał, by przekazać Nikoli Grbiciowi, że nie zagra więcej w reprezentacji. Ale słuchając go, naprawdę łatwo to zrozumieć. Zakończenie występów w kadrze przez 32-latka wynikało z diagnozy - wykryto u niego zwłóknienie wątroby drugiego stopnia. Grbić, rozpoczynając cztery lata temu pracę z polskimi siatkarzami, powierzył właśnie jemu rolę podstawowego rozgrywającego. Z Januszem, dyrygującym na parkiecie grą, Biało-Czerowni zdobyli m.in. wicemistrzostwo olimpijskie w Paryżu, mistrzostwo Europy (2023) i wicemistrzostwo świata (2022). Dopisywałby z drużyną narodową kolejne sukcesy, gdyby nie wspomniane kłopoty ze zdrowiem. Ale mimo to woli mówić o sobie, że jest szczęśliwcem, a nie pechowcem.

Zobacz wideo Semeniuk: Czego nie dotknę, zamieniam w punkty. Tak było w tym sezonie

Agnieszka Niedziałek: Od prawie ośmiu miesięcy można o tobie mówić "były reprezentant Polski". Przyzwyczaiłeś się już?

Marcin Janusz: Tak, przywykłem, bo tak naprawdę w kadrze nie gram już od dwóch lat. Oczywiście, na początku było trudno przede wszystkim pogodzić się z tym, że to już koniec. Teraz trochę inaczej na to patrzę. Jeszcze rok po igrzyskach czułem się w miarę częścią tej drużyny, a teraz – mimo że wielu znajomych, przyjaciół, kolegów jest dalej w kadrze – już mniej. To naturalne. Oni budują swoją historię i będą to robić przez kolejne lata. A mnie pozostaje wiele pięknych wspomnień.

Zakończyłeś reprezentacyjną karierę, by zadbać o zdrowie i uniknąć przedwczesnego rozbratu z siatkówką. Dostrzegasz poprawę?

- Tak, już po pierwszym roku bez gry w kadrze była spora. Nie jest tak, że problem po roku czy dwóch całkowicie zniknie, ale efekty są na tyle dobre, że mogę grać w klubie i nie martwić się tym. Oczywiście, nadal kontroluję sytuację i nie powiem, że jest idealnie, bo nie jest, ale na szczęście udało się w porę zdiagnozować problem. Gdyby to nastąpiło kilka miesięcy później, mogło być za późno i nie byłbym już w ogóle w stanie grać w siatkówkę. Rezygnując z kadry podjąłem jedyną decyzję, jaką mogłem. Tu nie było opcji: "reprezentacja czy klub", bo nie ma takiego systemu, gdzie gra się tylko w kadrze.

Przerwa od grania dużo mi daje. Teraz, po drugim z rzędu wolnym lecie, czuję się naprawdę dobrze. Może dzięki temu będę w stanie pograć jeszcze trochę dłużej. Zobaczymy, jak to się potoczy, ale faktem jest, że wszyscy dookoła mi o tym mówili, gdy podejmowałem decyzję dotyczącą kadry, choć sam wtedy o tym nie myślałem. Powtarzam sobie, że będę grał, póki nie będę cierpiał zdrowotnie, będę zadowolony ze swojego poziomu i siatkówka będzie mi sprawiała przyjemność.

Oficjalnie o twoim pożegnaniu z kadrą wszyscy dowiedzieli się 30 marca. A od kiedy miałeś tę decyzję w głowie?

- To był bardzo ciężki i długi proces. Miałem dość trudny okres, gdy nie wiedziałem, czy może jest jakieś inne rozwiązanie i jak do tego wszystkiego podejść. Ale im dłużej o tym myślałem, tym bardziej zdawałem sobie sprawę, że jest tu tylko jedna możliwa decyzja. Mimo to bardzo ciężko było ją ostatecznie podjąć. Nawet przed sobą ciężko było przyznać, że to koniec, bo to dla mnie kawałek pięknej historii. Wiem, że stosunkowo krótkiej, ale przeżyłem wiele pięknych momentów w kadrze – zarówno zanim zostałem pierwszym rozgrywającym, jak i później, w tym najintensywniejszym okresie.

Po rozmowie z Nikolą Grbiciem poczułeś ulgę, że masz ją już za sobą?

- Tak, trochę tak. Dojrzewałem do tego już od pewnego czasu, ale ta rozmowa była dla mnie najtrudniejsza. Bo jak już się powie trenerowi, nie ma odwrotu. Dlatego chciałem się do tego momentu przygotować, przemyśleć sobie wszystko. Nie spodziewałem się, że Nikola przyjedzie akurat na tamten mecz ligowy w Częstochowie [28 lutego - red.], ale powiedziałem sobie: "Dobra, idę. Decyzję już mam, jak to mniej więcej przedstawić też wiem". Poczułem ulgę, bo wcześniej przez wiele miesięcy miałem z tyłu głowy, że trzeba to zrobić. W sumie nawet nie wiem, dlaczego aż tak długo odwlekałem rozmowę z trenerem. Może tak już jest z trudnymi decyzjami. Wcześniej denerwowałem się też trochę, bo nie byłem pewny reakcji Nikoli. Dla niego była to przecież nowa informacja. Ale wszystko zrozumiał.

Jakie objawy na początku cię zaniepokoiły?

- Odczuwałem bardzo duże osłabienie - takie, którego nigdy wcześniej nie doświadczyłem. Za sprawą różnych czynników można dojść do momentu, w którym wątroba już nie jest w stanie się regenerować. Szczęśliwie w moim przypadku zwłóknienie zostało wykryte na takim etapie, że poprzez zmianę pewnych rzeczy w moim życiu następuje regeneracja. To proces. Diagnoza była dla mnie poważnym sygnałem ostrzegawczym. Kontynuacja gry przez cały rok nie tylko wiązałaby się z ryzykiem, że szybciej musiałbym całkowicie skończyć z siatkówką, ale też ryzykiem konsekwencji zdrowotnych, które towarzyszyłyby mi już do końca życia. Stanęło mi wtedy przed oczami, że skończę grać za kilka lat, a 20 lat później będę sobie pluł w brodę, że chciałem pojechać na jeden, dwa czy trzy turnieje więcej i przez to od lat się męczę ze skutkami.

Zawsze byłem gotowy, by wiele poświęcić, ale stwierdziłem, że nie jest to warte aż takiego ryzyka. Nie chciałem po każdej tabletce zastanawiać się, czy zażycie jej to dobry pomysł. Może ktoś by miał tu inne podejście. Pewnie są zawodnicy, którzy by machnęli ręką i powiedzieli: "Trudno, ryzykuję - najważniejszy jest kolejny medal mistrzostw świata, mistrzostw Europy, Ligi Narodów czy to, żeby pojechać znów na igrzyska". Miałem trochę czasu, by się zastanowić nad tym, jak chcę żyć już po zakończeniu kariery. I dlatego podjąłem taką decyzję.

Wiosną powiedziałeś mi, że już w grudniu tak naprawdę wiedziałeś, że tak to się skończy. Co się wtedy wydarzyło?

- W grudniu, gdy grałem jeszcze w Kędzierzynie-Koźlu, odkryliśmy, co się ze mną dzieje. Choć wówczas jeszcze nie do końca wiedzieliśmy, dlaczego. Ale już wiedzieliśmy, że nie jest za dobrze. Później były miesiące badań i poszukiwanie przyczyny. Analizowaliśmy różne aspekty. Wszystko wskazywało, że przyczyną były leki, które przyjmowałem w najintensywniejszym okresie, czyli podczas igrzysk. Pasował też odstęp czasu między igrzyskami a momentem, gdy zacząłem się gorzej czuć i miałem złe wyniki badań.

Czyli chodziło o grudzień 2024 roku. Rzeczywiście długo zwlekałeś.

- Na początku stwierdziłem, że dam sobie rok – zobaczymy, co będzie, i przemyślę to jeszcze [wtedy siatkarz poprosił Grbicia o przerwę w sezonie 2025, gdy także kilku innych kadrowiczów pauzowało – red.]. Ja też tego typu decyzji nie podejmuję łatwo i szybko.

Nie kusiło cię, by przed minionym sezonem znów spróbować decyzję odłożyć? By samemu się z nią jeszcze oswoić?

- Nie, już wystarczająco długo to odwlekałem. Siedziało mi to cały czas w głowie. Chciałem też dać sygnał Nikoli, żeby nie planował drużyny ze mną w składzie, żeby sobie wszystko poukładał. To, co by powiedział, nie zmieniłoby mojej decyzji, ale też po tych wszystkich wspólnie spędzonych latach nie podchodzę do niego - jako człowieka i trenera - obojętnie. Zależało mi, by dobrze zareagował, żeby zrozumiał moją sytuację.

A nie marzyło ci się - ze względu na twoją sytuację zdrowotną - przeczekać w "zamrażarce" dwa lub trzy lata i wrócić, by w Los Angeles raz jeszcze powalczyć o olimpijskie złoto?

- Nie. Na tyle dużo czasu spędziłem z Nikolą, że wiem, jakie obowiązują u niego zasady. Zaakceptowałem je i szanuję. Nawet nie chciałbym mu czegoś takiego proponować, sam bym się z tym źle czuł. Jest wielu zawodników, oczywiście będących w trochę innej sytuacji jak ja, którym też taka przerwa przed igrzyskami pewnie dobrze by zrobiła. Przez ostatnie lata udało się stworzyć prawdziwą drużynę, która ma coś więcej niż tylko jakość indywidualną wchodzących w jej skład siatkarzy. Każdy wiedział, że musi się poświęcić, niezależnie od tego, czy debiutuje w kadrze, czy gra w niej już kilkanaście lat. Nie ma specjalnego traktowania. Owszem, niektórzy dostają czasem więcej wolnego i przyjeżdżają później, ale to w głównej mierze zależy od tego, kto jak długo i jak intensywnie grał w sezonie klubowym. Nie ma podejścia: "Ty jesteś ważniejszy dla drużyny, więc ci trochę bardziej pójdę na rękę niż temu, kto odgrywa w niej mniejszą rolę". I to dobrze. Moim zdaniem tak się właśnie powinno prowadzić drużynę. Mnie by nie pasowało, gdyby ktoś inny zaczął się wyłamywać i sam bym tego nie zrobił dlatego, że teraz moja sytuacja się trochę zmieniła.

Gdy patrzysz na przebieg twojej kariery reprezentacyjnej, czujesz się szczęśliwcem czy pechowcem?

- Szczęśliwcem, zdecydowanie. Jestem naprawdę wdzięczny za szanse, które otrzymywałem. Bo to nie jest takie oczywiste. Kiedy pojawia się okazja, oczywiście trzeba ją wykorzystywać, ale też trzeba mieć przy tym trochę szczęścia, bo wiele czynników się musi złożyć. Dlatego jestem niesamowicie szczęśliwy. Potrafię się pogodzić z tym, że pewien okres w moim życiu się skończył i bardziej skupiam się na tych wszystkich pięknych chwilach, które przeżyłem niż żałuję tego, co by mogło być. Oczywiście, mógłbym zastanawiać się: "Dlaczego ja?". Są pewnie zawodnicy, którzy biorą więcej leków niż ja i na ich organizm to aż tak negatywnie nie zadziałało. Są też pewnie tacy, którzy mniej dbają o zdrowie, a kłopoty z nim aż tak bardzo im nie dokuczają. Można byłoby o tym rozmyślać, ale nie daje to nic konstruktywnego.

Sezon klubowy to ponad pół roku intensywnej rywalizacji. Siatkarze powtarzają, że ból i zażywanie środków uśmierzających go to norma. Ograniczasz teraz przyjmowanie leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych do minimum?

- Dzięki temu, że mam latem kilka miesięcy przerwy, nie potrzebuję stosować ich na tak dużą skalę jak przy całorocznym graniu. Gdy następuje kumulacja ważnych meczów w klubie i u każdego pojawiają się wtedy mniejsze lub większe dolegliwości, czasem i ja muszę wziąć leki. Oczywiście, nie jest to najzdrowsze rozwiązanie, ale to samo w sobie nie jest aż takim problemem. Głównym był fakt, że - będąc w kadrze - po dwóch czy trzech tygodniach wakacji problemy jedynie chwilowo się wyciszały. A potrzebuję czasu, by spokojnie mocniej popracować na siłowni, by później mniej zmagać się z bólem. Przy trybie klub-kadra-klub zawsze brakowało czasu na taki spokojny trening. Wszyscy się mierzą z zażywaniem leków, choć pewnie niewielu zawodników brało je tak regularnie i tak dużo jak ja. I nie na wszystkich to działa tak, jak na mnie.

Moje kłopoty z plecami też swoje zrobiły, więc trzeba się było ratować. Bo był Puchar Polski, finał ligi, finał Ligi Mistrzów, sparingi w kadrze, Liga Narodów itd. Czułem, że nie mogę odpuścić. Teraz łatwo mówić, że mogłem grać mniej, ale nie wiedziałem wtedy przecież, że tak to się skończy. A poza tym mam takie podejście, że jak się do czegoś zobowiązuję, chcę być gotowy zawsze na tyle, na ile mogę.

Rok temu powiedziałeś mi, że wakacje 2025 pokazały ci, jak wiele frajdy możesz mieć przez kilka miesięcy bez siatkówki. Wyobrażasz sobie, że po zakończeniu kariery mógłbyś się od niej zawodowo całkowicie odciąć?

- Jedyną rzeczą związaną z siatkówką, o której myślałem na razie, to jakaś forma pracy z dziećmi. Może organizacja obozów? W poprzednie wakacje trochę pojeździłem po szkołach w Nowym Sączu i okolicy. Moi byli nauczyciele zapraszali mnie wcześniej, ale zawsze to odwlekałem. Miałem tylko tydzień czy półtora wolnego, więc musieliśmy to przekładać. W ubiegłym roku w końcu miałem czas i było naprawdę świetnie. Nie spodziewałem się, że tak fajnie będzie mi się rozmawiało i pracowało z dziećmi. To pewnie też ogromna przyjemność, gdy jako trener obserwuje się, jak ktoś młody się rozwija. Jak zmienia się siatkarsko, ale też gdy ma się wpływ, jakim będzie później człowiekiem. Ciekawi mnie to, ale raczej jako opcja dodatkowa, a nie praca na pełen etat. Tak w większym wymiarze chciałbym się zająć czymś innym.

Masz już konkretny pomysł?

- Jakiś mam, ale na pewno o nim teraz nie opowiem, bo sam po sobie widzę, jak szybko to wszystko się zmienia. Za kilka lat, gdy już rzeczywiście trzeba będzie decydować, wszystko może się wywrócić do góry nogami. Ale myślę, że nudzić się nie będę. Pewnie w jakimś stopniu będę tęsknił za siatkówką, ale nie w takim, by mnie to dobijało.

A spróbowałbyś, choćby okazjonalnie, swoich sił jako ekspert telewizyjny czy komentator? Jako rozgrywający i tak sporo analizujesz grę rywali. Czy jednak nie czułbyś się dobrze, gdyby trzeba było skrytykować jakiegoś byłego kolegę z parkietu?

- Na tę chwilę nie ciągnie mnie do tego. Zdaję sobie sprawę, że będąc ekspertem nie zawsze się tylko chwali, trzeba też czasem wytknąć komuś błąd. Choć też zawodnik sam wie, gdy źle zagrał. Na razie nie wydaje mi się, żebym chciał zostać w siatkówce w tej roli, choć nigdy nie mów nigdy. Z racji mojej roli na parkiecie rzeczywiście lubię analizować i pewnie ułatwiłoby to komentowanie. Choć też może te moje analizy nie zawsze są trafne. Gdybym kiedyś tego spróbował, mam tylko nadzieję, że nie będę takim starszym panem, który zrzędzi i narzeka, że kiedyś to było dobrze, a teraz chłopaki nie potrafią tego i tego (uśmiech).

Komentatorem może nie zostaniesz, ale czasem wypowiadasz się na temat występów kadry. Przy wszystkich zmianach w reprezentacji z ostatnich dwóch lat – a zwłaszcza po wypadnięciu trzech czołowych środkowych – byłeś spokojny o obronę tytułu we wrześniowych ME?

- Nikola zawsze powtarzał: "Gramy i wygrywamy tym, co mamy". Ten sezon znów potwierdził, że w Polsce jest mnóstwo świetnych siatkarzy. Oczywiście, jest pewien trzon. Myślę, że grupa przyjmujących jest naszą ogromną siłą, ale wymieniamy zawodników regularnie, a wyniki i gra dalej są świetne. Tu ukłony w stronę Nikoli, bo stworzył system. Wiem, że niektórym nie podoba się czasem styl gry naszej reprezentacji, ale jest on niesamowicie skuteczny. Niezależnie od tego, jacy zawodnicy są na boisku. Czego więcej oczekiwać od trenera? Miałem nadzieję, że chłopaki wrócą z ME ze złotem i było to kolejne potwierdzenie, że to wyjątkowy fachowiec i jedna z najlepszych rzeczy, jaka się przytrafiła naszej reprezentacji w ostatnich latach.

Wspomniałeś o mocnej grupie przyjmujących. W tym roku ofiarą kłopotu bogactwa na tej pozycji był Kamil Semeniuk. Chyba trudno sobie wyobrazić, by w którejkolwiek innej reprezentacji będący w świetnej formie czterokrotny triumfator Ligi Mistrzów był rezerwowym. On sam przyznał, że trochę musiał zaciskać zęby.

- Jest to na pewno trudna sytuacja. Ale – znając chłopaków – ciężko mi sobie wyobrazić, by któryś z nich robił z tego powodu duże problemy. W drużynie trzeba schować ego do kieszeni. Kamila znam bardzo dobrze. Znam też Tomka Fornala, który w 2022 roku wchodził z ławki i za każdym razem dawał impuls, dużo jakości. Oczywiście, każdy chce grać i ciężko zrównoważyć tę chęć gry z pogodzeniem się z rolą zmiennika. Tak naprawdę nie możesz też w stu procentach pogodzić się z tym, bo wtedy przestajesz naciskać na innych i sam sobie nie dajesz szansy. Trzeba to odpowiednio balansować. Nasza reprezentacja pokazała, że nie ma w niej osób, które siedząc na ławce robią z tego problem. Ręki sobie nie dam uciąć, że tak będzie przez lata. Na pewno fakt, że wygrywamy i przewozimy medale z każdej imprezy, pomaga. Nie ma co ukrywać, że każdy z zawodników i pewnie kibiców inaczej odbierałby takie sytuacje, gdyby wyniki były inne.

Uważam, że to ewenement na skalę światową, że tylu dobrych zawodników potrafi schować swoje ego dla tego jednego celu, czyli budowania drużyny, by ta była gotowa na igrzyska. Wielki szacunek dla każdego z zawodników, którzy tak robią, bo gdyby przyjrzeć się innym reprezentacjom, nie jest to norma. Jestem w stanie uwierzyć, że wielu zawodników mogłoby nawet zrezygnować z reprezentacji w takiej sytuacji, gdyby było świadomych swoich wysokich umiejętności. Przykładowo Kamila można śmiało opisywać jako najlepszego przejmującego na świecie. On też może sam siebie tak postrzegać, ale Nikola przydzielił mu rolę zmiennika i jest to niesamowita umiejętność zawodnika, że potrafił się temu podporządkować, choć na pewno nie był usatysfakcjonowany.

Na całosezonową przerwę od kadry po raz pierwszy od debiutu zdecydował się w tym roku Bartosz Kurek. Zaznaczył jednak, że marzy, by wystąpić jeszcze w igrzyskach w Los Angeles. Z jednej strony mówimy o legendzie kadry i klasowym graczu, a z drugiej o 38-latku, który miał w ostatnich latach trochę kłopotów zdrowotnych. Rok temu błyszczał w ataku Kewin Sasak, ostatnio Bartłomiej Bołądź. Jeśli formy tej trójki nie osłabią problemy ze zdrowiem, trenera może czekać trudna decyzja.

- Może być bardzo trudna. Z Bartkiem Kurkiem w kadrze grałem przez kilka lat, do tego w klubie przez rok i wiem, jak on się prowadzi, jak profesjonalny jest, jak fizycznie będzie gotowy, kiedy ma być gotowy. Ja bym z niego nie rezygnował. Trzeba dać mu szansę, bo potencjał ma ogromny. Jeśli będzie zdrowy i wróci do najlepszej formy, może być wciąż pierwszym atakującym i może nas poprowadzić do złotego medalu olimpijskiego. Im większa konkurencja, tym lepiej, a znając charakter chłopaków, jestem pewny, że będą się skupiać na sobie, a nie na tym, by komuś innemu zaszkodzić. Ktokolwiek z tej trójki nie pojedzie na igrzyska (a może dołączy do tej rywalizacji ktoś jeszcze), pewnie znajdą się tacy, którzy powiedzą, że to niewłaściwy wybór. Myślę, że na kilku pozycjach może nam grozić taka dyskusja. Ja bym po prostu zaufał Nikoli, że wybierze dobrze i mądrze.

Artykuły Powiązane

Wczytywanie kolejnego artykułu...