Serial "Ted Lasso" już od kilku lat podbija świat, a jego popularność wykracza daleko poza futbol. Fikcyjną drużynę, której losy przedstawia, na portalu X obserwuje dwa razy więcej osób niż ekipę Lecha Poznań. Najbliższy rywal mistrzów Polski posłużył AFC Richmond za inspirację, ale rzeczywistość wykroczyła nawet poza fantazję scenarzystów.
Mikel Arteta przyznał, że to dzięki oglądaniu „Teda Lasso" przetrwał trudne chwile w Arsenalu. Juergen Klopp podkreślał, że to zaszczyt, że w serialu pada jego nazwisko. A Pep Guardiola pojawił się w nim nawet osobiście. Amerykański sit-com o nieskomplikowanej fabule od lat kradnie serca nie tylko kibiców. Opowiada historię niemającego pojęcia o piłce nożnej trenera futbolu amerykańskiego, zatrudnionego w Premier League przez właścicielkę klubu chcącą zemścić się na byłym mężu i zniszczyć jedyne, na czym mu zależy. Internet jest pełen całkiem poważnych analiz, w których tytułowa postać stawiana jest jako współczesny wzorzec męskości. Odartej z maczyzmu, ale nie z charakteru. Oficjalne konto klubu, który objął serialowy Lasso, obserwuje na portalu X blisko czterysta tysięcy osób. Tyle że AFC Richmond nie istnieje.
Rozpoczynając w czwartkowy wieczór rywalizację w Lidze Europy, mistrzowie Polski znajdą się jednak na scenie, w której rzeczywistość piłkarska i serialowa się zbiegają. Selhurst Park, obiekt Crystal Palace, to jeden do jednego serialowe Nelson Road. W fikcyjnym świecie padają zresztą odniesienia do stadionu jako toru wyścigów psów (ksywka Richmond to przecież „Charty"), który faktycznie okalał kiedyś londyński obiekt. Selhurst Park to główna scena „Teda Lasso", a że obiekt ma czerwono-niebieskie krzesełka, twórcom serialu łatwiej było przyodziać fikcyjny klub właśnie w takie barwy. W ten sposób Crystal Palace wizualnie, ale też pod kątem duszy klubu, stało się pierwowzorem AFC Richmond.
Selhurst Park, czyli Nelson Road
"Jednym z głównych założeń było, że zdjęcia muszą odbywać się w Londynie, by wyglądały autentycznie. Musieliśmy znaleźć klub z Premier League, który pozwoliłby nam użyć swoich obiektów i na którym moglibyśmy zbudować naszą drużynę: lokalną, wspieraną przez miejscową społeczność, ale stanowiącą przeciwwagę dla gigantów. Szukaliśmy stadionu, który daje poczucie zakorzenienia w dzielnicy, w której się znajduje" – tłumaczył początki procesu twórczego Bill Lawrence, producent serialu, w rozmowie z oficjalną stroną Crystal Palace. Klub z południowego Londynu nadał się idealnie. Istniał już przeszło sto lat, spędził w najwyższej lidze dwadzieścia siedem sezonów, więc był odpowiednio duży, by wiarygodnie oddać swoje znaczenie dla najbliższego otoczenia. Jednocześnie jednak nigdy niczego nie wygrał. I nawet we własnym mieście zawsze był w cieniu gigantów. Globalnymi markami stolicy Wielkiej Brytanii były przecież Arsenal, Chelsea, Tottenham czy West Ham.
Nie znaczyło to jednak, że Richmond i Palace od początku były na siebie skazane. Rzeczywista dzielnica Richmond znajduje się w południowo-zachodnim Londynie, podczas gdy Crystal Palace to klub z południa stolicy Anglii. Obie części miasta dzieli około dwudziestu kilometrów, więc najbliższym geograficznie klubem spełniającym warunki byłoby Brentford. Istotną rolę w powiązaniu Richmond z Palace odegrał też jednak… przypadek. "Bill Wrubel, jeden z autorów scenariusza serialu, ma wujka powiązanego z właścicielami Crystal Palace, więc dzięki niemu mieliśmy bezpośredni kontakt do zarządu. Poszliśmy na spotkanie, przedstawiliśmy naszą wizję i zapewniliśmy, że jeśli zgodzą się nagrywać zdjęcia na ich stadionie, w pierwszym meczu Crystal Palace skopie naszej drużynie tyłki" – opowiadał Lawrence. I faktycznie w drugim odcinku pierwszego sezonu Crystal Palace "przyjeżdża" na stadion AFC Richmond. Ted Lasso wprawdzie na przedmeczowej konferencji stwierdza, że "pałac z kryształu brzmi dla niego jak coś strasznie kruchego", ale drużyna przegrywa w jego debiucie 1:4.
Sukcesy większe niż w serialu
Zaskakującym punktem zwrotnym tej serialowo-piłkarskiej historii jest to, co zaczęło się dziać z prawdziwym Crystal Palace już po tym, jak dało inspirację AFC Richmond. W telewizyjnej produkcji futbol jest wprawdzie tylko pretekstem do głębszych tematów, ale jednak w warstwie fabularnej okazuje się, że trener, który jest beznadziejny warsztatowo, ale doskonały w relacjach międzyludzkich buduje konkurencyjną drużynę. Szczególnie dobrze idzie jej w Pucharze Anglii, gdzie dochodzi aż do półfinału, zderzając się tam jednak ze ścianą. Manchester City Pepa Guardioli rozbija Richmond pięcioma bramkami, pokazując mu granicę, której nie jest w stanie przekroczyć.
Niespełna pięć lat po światowej premierze serialu do finału Pucharu Anglii dotarło Crystal Palace i zmierzyło się tam z Manchesterem City Pepa Guardioli. Rzeczywistość przerosła oczekiwania, bo "Orły" ograły na Wembley globalny superklub i sięgnęły po pierwsze trofeum w 120-letniej historii klubu. Kibice klubu, wyszydzanego za to, że zwykle zajmuje w lidze dwunaste miejsce, mogli z dumą śpiewać na melodię piosenki "Waka-waka" Shakiry "Twelve again, we don’t give a f***, we won the FA Cup!". To był początek złotej ery, która trwa do dziś. Kilka miesięcy później zespół dorzucił bowiem na tym samym stadionie Tarczę Wspólnoty, zdobytą kosztem Liverpoolu. A pucharowy triumf pozwolił mu zadebiutować w europejskich pucharach, co zakończyło się spektakularnym sukcesem, jakim było tegoroczne zwycięstwo w Lidze Konferencji. Palace zostało pierwszym od pół wieku angielskim klubem, który zdobył europejskie trofeum w debiutanckim sezonie. Gdyby wszystko to wydarzyło się AFC Richmond, uznano by, że scenarzystę poniosła fantazja. Tymczasem Palace, jakby zainspirowane sukcesem swojego fikcyjnego klubu filialnego, samo wzleciało na nieosiągalne wcześniej poziomy. Ta historia zresztą ciągle trwa. Mecz z Lechem będzie dla londyńskiego klubu debiutem na szczeblu Ligi Europy.
Poszukiwanie Teda Lasso
Odkąd serial zaczął zbierać festiwalowe nagrody, światowe media zastanawiały się, który rzeczywisty trener ma najwięcej cech Teda Lasso. Kolejne lata pokazały jednak, że łatwiej znaleźć powiązanie między Richmond a rzeczywistym światem, niż wskazać wiarygodny odpowiednik Teda Lasso. Postać odgrywana przez Jasona Sudeikisa wytyczyła trenerom kierunek, jak powinien działać współczesny lider w skomplikowanym świecie futbolu. Choć do inspiracji nim przyznawało się wielu dobrych trenerów, nie jest łatwo spełnić jego wyśrubowane ideały. Angielskie media doszukiwały się podobnych cech u Grahama Pottera, byłego trenera Chelsea, prowadzącego obecnie reprezentację Szwecji, który nie chciał rozpętywać burzy wokół złych decyzji arbitrów, jak przyjęło się w maczystowskim świecie futbolu.
W Polsce ksywką „Ted Podlasso" komplementowano czasem Adriana Siemieńca, trenera Jagiellonii Białystok. Nie było zresztą przypadkiem, że pod koniec mistrzowskiego sezonu podlascy kibice przygotowali oprawę z wizerunkiem trenera i podpisem „Believe", nawiązującym do hasła, które Lasso zawiesił w szatni swojej drużyny. Ostatnia afera smsowa z udziałem 34-latka pokazuje jednak, że wizerunek nieskazitelnego lidera znacznie łatwiej stworzyć w świecie produkcji serialowych, niż u żywych ludzi. Poczciwego Amerykanina z Kansas, który pod maską śmieszka przemyca życiowe mądrości, można stawiać za trenerski wzór, ale tylko ze świadomością, że zawsze pozostanie niedościgniony.
Rzeczywistość przemieszana z serialem
Skoro trudno go naśladować, niektórzy uznają, że warto spróbować go odwzorować jeden do jednego. Już dawno w sprzedaży pojawiły się oficjalne koszulki meczowe i szaliki AFC Richmond, a w 2023 roku zespół został uwzględniony w grze FIFA 23. Tęsknota za prawdziwym Richmond jest tak duża, że do świata futbolu zaczynają być nawet zapraszani niektórzy serialowi aktorzy. Cristobal Fernandez, odtwarzający rolę Daniego Rojasa, w lipcu zadebiutował w El Paso Locomotive, drużynie z drugiego poziomu rozgrywkowego w Stanach Zjednoczonych. Z kolei sam Sudeikis, mający litewskie korzenie, został zaproszony przez Żalgiris Wilno do poprowadzenia w jednym z meczów drużyny kobiet, grającej w tamtejszej ekstraklasie. To dobrze koresponduje z najnowszym sezonem "Teda Lasso", w którym tytułowy bohater powraca do Europy, by poprowadzić kobiecą sekcję AFC Richmond na zapleczu Premier League. Rzeczywista żeńska drużyna Crystal Palace w tym roku świętowała awans do elity. I w jej przypadku może więc się okazać, że rzeczywistość przekracza fantazję scenarzystów. Na razie nie wiadomo, czy Sudeikis przyjmie zaproszenie, ale sprawa jest rozwojowa.
Oczywiście z szukaniem podobieństw nie można przesadzać. Rywal Lecha stanowi dla Richmond jedynie luźną inspirację. Kto jednak wsiąknął w świat "Teda Lasso", ten w czwartek, widząc Lecha na Nelson Road, tfu, Selhurst Park, może w drużynie rywali wypatrywać Jamiego Tartta czy Sama Obisanyi. Jeśli nawet mistrz Polski przegra z rywalem z Premier League, musi mieć "pamięć złotej rybki". Choć cztery sezony serialu opowiadają fikcyjną historię, robią to tak wiarygodnie, że gdy kilka lat temu rozmawiałem o nim z właścicielem jednego z klubów Ekstraklasy, przyznał, że oglądając "Teda Lasso", czuje się, jakby oglądał serial dokumentalny o swoim klubie. W końcu, jak powtarza serialowy Dani Rojas, "futbol to życie". A w nim każdy klub, każda organizacja ma swojego Tartta, Lesliego, Nathana i Keeley. To prawdopodobnie największa moc produkcji zrodzonej z krótkich spotów promujących transmisje Premier League w amerykańskiej telewizji NBC, a wyrosłej na jeden z najbardziej wpływowych seriali sportowych wszech czasów.
Mecz Crystal Palace - Lech Poznań odbędzie się w czwartek, początek o g. 21