Rowerem po Amazonce. 安i皻a zasta造 Polak闚 w brazylijskiej miejscowo軼i Tabatinga

- Ten odcinek by po prostu 鈍ietny! - zgodnie stwierdzili bracia Dawid Andres i Hubert Kisi雟ki p造n帷y rowerami amazo雟kimi po - rzecz jasna - kr鏊owej rzek, Amazonce. Zaraz za Iquitos, gdzie zatrzymali si na kilka dni, by uzupe軟i osprz皻 w postaci, maj帷ych tendencje do nader uci捫liwego rozpadania si nap璠闚, zauwa篡li ogromn zmian w por闚naniu z pokonywan niedawno Ukajali. Na rzece nie by這 ju tylu zakr皻闚, gadaj帷e ryby zast徙i造 zachwycone nietypowym towarzystwem delfiny, woda natomiast nie tak ceglastoczerwona jak dotychczas, by豉 du穎 豉godniejsza, bo pozbawiona wi瘯szych fal, ale za to jaka szybka! Rowerzy軼i z dum i wielk rado軼i odnotowywali osi庵an pr璠ko嗆 - 鈔ednio oko這 10-14 km/godz. Czasem nawet nie by這 potrzeby peda這wa, a pojazdy i tak przesuwa造 si w niez造m tempie, zmierzaj帷 do kolejnego celu podr騜y, ju na granicy peruwia雟ko-brazylijskiej.

Dawid w podskokach

Jakie by這 zdziwienie graj帷ych w pi趾 no積 dzieci z osady San Carlos Mariage, gdy dwaj gringos zapytali, czy mog przy陰czy si do meczu. Przez chwil sta造 os逝pia貫, nawet ich rodzice zatrzymali si na chwil patrz帷 z niedowierzaniem. Zaskoczeniem by這 ju samo przybycie bia造ch, do tego pochodz帷ych z dalekiego kraju o niewiele im m闚i帷ej nazwie "Polonia", a na dodatek p造n帷ych czy jad帷ych, kt騜 ich tam wie, zabawnymi pojazdami po rzece. Wsp鏊ny mecz, to dopiero atrakcja!

Mecz pi趾i no積ej w wiosce San Carlos Mariage. Wygra豉 dru篡na Huberta.Mecz pi趾i no積ej w wiosce San Carlos Mariage. Wygra豉 dru篡na Huberta. fot. Mieszkaniec San Carlos Mariage fot. Mieszkaniec San Carlos Mariage

Powo豉no dwie dru篡ny z這穎ne zsze軼iu ch這pc闚, jednej dziewczynki oraz Dawida i Huberta, kt鏎zy stan瘭i naprzeciw siebie. Jak przysta這 na porz康ny mecz pi趾i no積ej, graczom towarzyszy豉 poka幡a grupa kibic闚, bo na miejsce rozgrywek zlecieli si niemal wszyscy mieszka鎍y osady. Pewnie nawet na drugim brzegu rzeki s造cha by這 skandowanie "David! David!" i "Huberto! Huberto!" wyra瘸j帷e mo瞠 nie tyle podziw dla samej techniki gry i umiej皻no軼i podr騜nik闚, ile uznanie dla samego ich udzia逝 we wsp鏊nej zabawie.

Po dogrywce, a potem rzutach karnych zwyci瘰two przypad這 dru篡nie Huberta. Pokonani mieli zrobi po 40 podskok闚. Dzieci nie kry造 rozbawienia zwidoku skacz帷ego bia貫go dryblasa, kt鏎y wielce zaskarbi sobie ich sympati, podobnie jak i jego brat.

O meczu zamazo雟kimi rowerzystami mieszka鎍y ma貫j peruwia雟kiej wioski d逝go b璠 pami皻a.

Amazo雟ka sma瘸lnia frytek

Nie tylko gr w pi趾 no積 Dawid i Hubert zdobywaj przyja潯 miejscowych, doros造ch i dzieci. W wiosce San Alberto dzieciaki pokocha造 ich na przyk豉d za ... frytki zjuki.

- Kiedy przygotowujemy sobie jedzenie, zwykle dzielimy si nim zdzie熤i, kt鏎e przychodz na nas popatrze - opowiada Hubert. - Oczywi軼ie, tym razem te przybieg這 ich kilkoro. Akurat na kolacj by豉 sma穎na juka. No to je pocz瘰towali鄉y. Ale zajada造! No, ale te dzieciaki mieszkaj na ... plantacji juki, wi璚 ja te frytki sma篡貫m p馧 nocy. Strasznie im si jeszcze podoba這, jak Dawid miesza je zsol. Uczta by豉 przednia!

Tym razem rodzice dzieci nie przy陰czyli si do wsp鏊nego biesiadowania. Akurat w telewizji emitowano reality show typu "Nieustraszeni" (ameryka雟ki Fear Factor), kt鏎ego bohaterowie maj do wykonania zadania wymagaj帷e od nich wytrzyma這軼i fizycznej i psychicznej. Wioska niemal opustosza豉, gdy rozbrzmia sygna programu. Doro郵i mieszka鎍y zasiedzieli przed telewizorami, podczas gdy ich pociechy urz璠owa造 do p騧nych godzin zeswoimi w豉snymi "nieustraszonymi".

Witajcie w nowej ziemi obiecanej

- Podr騜 Amazonk to nie tylko p造wanie po rzece, przemieszczanie si od wioski do wioski, od miasta do miasta. Mamy czasem wra瞠nie, 瞠 nasze rowery amazo雟kie to wehiku造 czasu umo磧iwiaj帷e powr鏒 do przesz這軼i. Ostatnio na przyk豉d trafili鄉y do czas闚 biblijnych - opowiadaj bracia.

Biblijna wioska o nazwie El Alto Monte de Israel skrywa si w amazo雟kiej d簑ngli. Tworzy j spo貫czno嗆 - Los Israelitas - 篡j帷a 軼i郵e wed逝g zasad Nowego i Starego Testamentu.

Biblijna wioska El Alto Monte de Israel. Radosne powitanie przez mieszka鎍闚 po陰czone z testowaniem rower闚 amazo雟kich.Biblijna wioska El Alto Monte de Israel. Radosne powitanie przez mieszka鎍闚 po陰czone z testowaniem rower闚 amazo雟kich. fot. Hubert Kisi雟ki fot. Hubert Kisi雟ki

Docieraj帷ych do osady Dawida i Huberta powita豉 grupa z這穎na zkilku kobiet z nakryciami na g這wach i przypominaj帷ych zakonnice oraz kilku m篹czyzn nosz帷ych "niemrawe brody" - to okre郵enie Dawida. Pocz徠kowo troch nieufni w stosunku do przybyszy, szybko prze豉mali swoje ewentualne uprzedzenia i zaprosili go軼i podr騜uj帷ych na "dziwnych wynalazkach" do wioski.

Biblijna wioska El Alto Monte de Israel. Powitanie Dawida Andresa przez Jose - guru Los Isrealitas.Biblijna wioska El Alto Monte de Israel. Powitanie Dawida Andresa przez Jose - guru Los Isrealitas. fot. Hubert Kisi雟ki fot. Hubert Kisi雟ki

Po spotkaniu zguru Las Isrealitas i zapoznaniu si zpodstawowymi przykazaniami, bracia mieli okazj zakosztowa biblijnych potraw i poczu przez jeden wiecz鏎 atmosfer Nowej Ziemi Obiecanej. Noc sp璠zili na barce u Jose.

A ju dwa dni p騧niej i jakie 150 kilometr闚 dalej przenie郵i si do czas闚 sprzed ery elektryfikacji.

Tajemniczy milczek

Niemal co noc pada deszcz. Po upalnym dniu przynosi mi貫 orze德ienie i oczyszczenie, poza tym jego szum przyjemnie usypia. Niemniej moczy wszystko "do suchej nitki" i utrudnia przygotowywanie posi趾闚, wi璚 szczeg鏊nie atrakcyjnymi dla braci miejscami noclegowymi by造 te, kt鏎e znajdowa造 si pod zadaszeniem.

Kolejny wiecz鏎 znowu zapowiada si deszczowo. Dawid i Hubert dotarli akurat do Caballococha, gdy zdecydowali, 瞠 czas dobi do brzegu i rozbi ob霩 na noc. Podp造n瘭i kawa貫k pod pr康, gdy na wzg鏎zu dostrzegli ma陰 chatk. P造n帷 w jej kierunku spotkali rybaka, jak si okaza這 w豉軼iciela domku. Po kr鏒kiej rozmowie zaprosi ich do swego gospodarstwa.

Hubert Kisi雟ki przed chatk rybaka Tito w wiosce Caballococha.Hubert Kisi雟ki przed chatk rybaka Tito w wiosce Caballococha. fot. Dawid Andres fot. Dawid Andres

Zagroda rybaka stanowi豉 kompletnie odr瑿ny 鈍iat, oddalony o setki lat od tera幡iejszo軼i. Dla uzale積ionego od zdobyczy wsp馧czesnej cywilizacji cz這wieka to miejsce, w kt鏎ym nie wyobra瘸 sobie 篡cia, a jednocze郾ie coraz cz窷ciej za nim t瘰kni.

Chatk tworzy這 pomieszczenie, o wymiarach mniej wi璚ej dwa na trzy metry. W 鈔odku miejsce do spania dla jednej osoby i nic poza tym. Do jednej z zewn皻rznych 軼ian domku przylega豉 wiata, pod kt鏎 bracia roz這篡li sw鎩 namiot. Gdy zapad zmrok, w ciemno軼i zatli造 si w徠貫 鈍iate趾a 鈍iec. O pr康zie nie ma mowy.

Opisuj帷 to miejsce i 篡cie w nim, bracia wskazuj na niesamowit prostot, a wr璚z prymitywno嗆. Pe軟 uroku, a nawet fascynuj帷 prymitywno嗆.

Oko這 50-letni Tito ma kilka kur, uprawia juk i 這wi ryby. Ztego si utrzymuje. 砰je troch jak pustelnik, milcz帷y, zamkni皻y w sobie, pogr捫ony w zamy郵eniu i niemal mechanicznie wykonuj帷y wszelkie czynno軼i. A przy tym spowija go co tajemniczego i onie鄉ielaj帷ego.

- To by cz這wiek, kt鏎y o nic nas nie pyta, w豉軼iwie to znami nie rozmawia - m闚i Dawid. - By這 w nim co takiego, 瞠 nie potrafi貫m go nawet zapyta, dlaczego 篡je w taki spos鏏 i w takich warunkach, skoro w odleg這軼i tylko 30 minut 堯dk jest ca趾iem spore miasto, gdzie s ludzie, jest internet.

Odpowied na pytanie, kt鏎ego nie odwa篡 si zada znalaz chyba sam, stwierdzaj帷:

- To by這 dla mnie fantastyczne m鏂 do鈍iadczy takiego super prymitywnego 篡cia.

Tu zaczyna si Brazylia!

Im bli瞠j granicy zKolumbi i Brazyli, tym bardziej zauwa瘸lne stawa造 si zmiany w krajobrazie przybrze積ym Amazonki. Coraz 豉dniejsze i coraz bardziej kolorowe domy zszybami w oknach, zadbana i przystrzy穎na trawa, coraz lepsze 堯dki.

- To, co zwr鏂i這 nasz uwag, to inny stosunek do 篡cia spotykanych tu ludzi w por闚naniu ztymi, kt鏎ych widzieli鄉y w g喚bi Peru. Wida bardziej materialne podej軼ie, zale篡 im na bardziej komfortowym 篡ciu, mieszkaniu, poprawianiu swojego statusu i jako軼i 篡cia - zauwa瘸j bracia.

Wraz zpojawieniem si pierwszego patrolu stra篡 granicznej, kt鏎y podp造n掖 do rowerzyst闚, nadszed czas po瞠gnania zgo軼innym i przyjaznym Peru, gdzie sp璠zili ostatnie niemal cztery miesi帷e.

Pierwszy patrol graniczny. Wa積iejsze od sprawdzenia dokument闚 jest zrobienie przez 穎軟ierza zdj璚ia aby pokaza rodzinie.Pierwszy patrol graniczny. Wa積iejsze od sprawdzenia dokument闚 jest zrobienie przez 穎軟ierza zdj璚ia aby pokaza rodzinie. fot. Hubert Kisi雟ki fot. Hubert Kisi雟ki

Dzie p騧niej dotarli do przej軼ia granicznego w Santa Rosa. Trzydzie軼i lat temu by造 tu koszary wojskowe i jedna budka stra積icza, dzi jest to ju miasteczko. W grudniu 1985 roku do punktu granicznego dop造wa貫m ostrzeliwany przez wojskowych strzeg帷ych granicy. A potem musia貫m d逝go t逝maczy kto, gdzie, po co i dlaczego p造wa kajakiem po Amazonce. Obecnie, braciom wystarczy這 "zagada stra積ika i nie dopu軼i go do s這wa", by wbi im do paszport闚 piecz徠ki uprawniaj帷e do wjazdu na terytorium Brazylii. Sprawnie i bez problemu, tyle, 瞠 gadatliwie, ale w tym rowerzy軼i s nie幢i.

Z przymocowanymi do ram rower闚 amazo雟kich ma造mi choinkami o鈍ietlonymi zakupionymi jeszcze w Iquitos lampkami 'Made in Poland', Dawid i Hubert wp造n瘭i do przepe軟ionej 鈍i徠eczn atmosfer miejscowo軼i Tabatinga w BrazyliiZ przymocowanymi do ram rower闚 amazo雟kich ma造mi choinkami o鈍ietlonymi zakupionymi jeszcze w Iquitos lampkami 'Made in Poland', Dawid i Hubert wp造n瘭i do przepe軟ionej 鈍i徠eczn atmosfer miejscowo軼i Tabatinga w Brazylii fot. rowerem po Amazonce fot. rowerem po Amazonce

Zprzymocowanymi do ram rower闚 amazo雟kich ma造mi choinkami o鈍ietlonymi zakupionymi jeszcze w Iquitos lampkami "Made in Poland", Dawid i Hubert wp造n瘭i do przepe軟ionej 鈍i徠eczn atmosfer miejscowo軼i Tabatinga. I tak si w niej dobrze poczuli, 瞠 postanowili sp璠zi tam 鈍i皻a. A wszystko za spraw pewnych Kolumbijczyk闚.

Przyjaciele ze skanera

Ju nie jeden raz Dawid i Hubert przekonali si, 瞠 ich radosne podej軼ie do 篡cia, entuzjastyczne nastawienie do ludzi, weso貫 spojrzenia i ci庵貫 u鄉iechy na twarzach zjednuj im 篡czliwo嗆 niemal w ka盥ym miejscu. Bracia wysnuli zreszt teori, 瞠 chyba posiadaj jaki rodzaj "skanera" wychwytuj帷ego przyjaci馧 w鈔鏚 spotykanych po drodze ludzi. W ten sam spos鏏 wychwycili mieszkaj帷ych po brazylijskiej stronie, pochodz帷ych zKolumbii w豉軼icieli barki: Mart i Jorge oraz Nicole, c鏎k Marty i jej ch這paka Jesusa Fabiana. Od pierwszego spotkania ca陰 sz鏀tk po陰czy豉 jaka niewyt逝maczalna, metafizyczna wi篥.

- To s najfajniejsi ludzie, jakich spotkali鄉y podczas naszej podr騜y - m闚i Dawid. - Bardzo nas prosili, 瞠by鄉y sp璠zili znimi 鈍i皻a. Nie potrafili鄉y i nie chcieli鄉y odm闚i.

Przygotowania do 鈍i徠 polega造 przede wszystkim na zakupach. Troch prezent闚, ale g堯wnie fajerwerk闚. Choinki, 鈍iate趾a, muzyka, jak wsz璠zie, wprowadza造 w 鈍i徠eczn atmosfer.

- Ale nie tak jak w Polsce, bo w Polsce pachnie sosenk - stwierdzi nieco nostalgicznie Hubert.

Zapach sosny budzi wspomnienia Wigilii i 鈍i徠 sp璠zonych zrodzin. Pierog闚 lepionych przez Huberta, mieszaj帷ych si zapach闚 ciast pieczonych przez mam, gotowanej kapusty, barszczyku. Dom spowity atmosfer radosnego oczekiwania na spotkanie znajbli窺zymi.

- To by這 cztery lata temu - wspomina Hubert. - Mieszka貫m w闚czas w Norwegii z穎n i malutkim wtedy synkiem, Dawidkiem. Na 鈍i皻a przyjechali do nas rodzice, Dawid i drugi brat, Kamil. To w豉郾ie w tamte 鈍i皻a u鈍iadomi貫m sobie, czym jest dom. Dom to nie miejsce, to ludzie. Rodzina, bliscy tworz dom, gdziekolwiek si jest, byle razem. I chocia wniosek ten nie jest wcale odkrywczy czy oryginalny, dla mnie stanowi swoiste ukojenie, przypomnienie, 瞠 mam na kim polega, rado嗆, 瞠 ich wszystkich mam. To by造 chyba jedne znajwspanialszych 鈍i徠, jakie prze篡貫m. P騧niej bywa這 ze mn r騜nie, ale nigdy nie zapomnia貫m tego niezwyk貫go poczucia blisko軼i. Kiedy spotykam si zmam, tat i moimi bra熤i, to wiem, gdzie jest ten m鎩 dom.

W Brazylii ma t namiastk domu - starszego, przyrodniego brata (st康 r騜ne nazwiska). A w Polsce oparcie w rodzicach zajmuj帷ych si obecnie jego dzie熤i dopytuj帷ymi si ci庵le, kiedy tata wr鏂i i mocno kibicuj帷ych obu swoim synom w drodze do Atlantyku.

Dawid Andres - chwila nostalgii nad Amazonk w dzie wigilijny w TabatingaDawid Andres - chwila nostalgii nad Amazonk w dzie wigilijny w Tabatinga fot. Hubert Kisi雟ki fot. Hubert Kisi雟ki

- Dla mnie, od kilkunastu lat 鈍i皻a w naszym domu w Arizonie s po陰czeniem tradycji polskiej i filipi雟kiej - opowiada zkolei Dawid. - Na stole pojawia si filipi雟ki pancit, czyli makaron zwarzywami i mi瘰em, kt鏎e przygotowuje moja 穎na Michelle oraz pierogi, bigos, makowiec, kt鏎e przyrz康zamy albo kt鏎e przywo輳 zpolskiego sklepu w Chicago. Oczywi軼ie, dzielimy si op豉tkiem. Ale prezenty dzieci dostaj dopiero 25 grudnia nad ranem.

Nie taka cicha noc

W wigilijny wiecz鏎 niebo nad Brazyli zasnu這 si chmurami. Na barce za鈍ieci造 si lampki na choince, na stole pojawi si pieczony indyk, pieczone prosi i ogromna butelka szampana. Otoczenie wype軟i豉 g這郾a muzyka i gwar rozm闚. Raz po raz na barce pojawiali si nowi ludzie, rodzina i przyjaciele Marty i Jorge.

Wigilia na barce u zaprzyja幡ionych kolumbijskich gospodarzy, Marty i Jorge.Wigilia na barce u zaprzyja幡ionych kolumbijskich gospodarzy, Marty i Jorge. fot. Hubert Kisi雟ki fot. Hubert Kisi雟ki

Po wyj軼iu ostatniego go軼ia, Dawid i Hubert wyci庵n瘭i op豉tek, przywieziony zdomu misyjnego w Iquitos. I nagle zrobi這 si cicho, niemal nabo積ie, bo gospodarze uznali, 瞠 okr庵造 op豉tek to hostia, co 鈍i皻ego. Na chwil jakby czas si zatrzyma. Przy d德i瘯ach pluskaj帷ej o burty barki Amazonki i odg這sach 豉manego op豉tka, przeszed szmer wypowiadanych 篡cze: "todo lo mejor", "wszystkiego dobrego".

To by豉 chwila, w kt鏎ej troch nieoczekiwanie dla siebie Dawid i Hubert dali si ponie嗆 niezwyk貫j atmosferze. M瘰ka przygoda nie zak豉da豉 t瘰knoty za domem, a jednak magia 鈍i徠 nie pozwala豉 przesta my郵e o najbli窺zych oddalonych o tysi帷e kilometr闚.

- Wiem, 瞠 cz瘰to jestem poza domem i sam nie wiem, czego ci庵le szukam, ale w Wigili zawsze pragn by zrodzin - pisa do mnie Dawid le膨c w swoim hamaku w wigilijn noc. - Nikt i nic nie zast徙i mi atmosfery rodzinnej, teraz walcz zmy郵ami, czekam a ten dzie minie i pop造niemy dalej.

Mimo to, Dawid jest niezmiernie wdzi璚znym nowym kolumbijskim przyjacio這m za serdeczno嗆, 篡czliwo嗆 i go軼inno嗆, jakiej zaznali w te 鈍i皻a.

- Wiem jedno, nie zapomn tych wspania造ch ludzi nawet, jak mnie kiedy z豉pie Alzheimer - dodaje ze 鄉iechem.

Dla Huberta, kt鏎y zdaniem brata na rzece cz瘰to ma ciche dni, a wi璚 oddaje si rozmy郵aniom, towarzystwo roze鄉ianych i radosnych Latynos闚 stanowi這 przyjemn odskoczni. Niemniej nie przestawa zastanawia si, jak Dawidek i Filipek sp璠zili 鈍i皻a. Na drugiej p馧kuli ju noc, wi璚 maluchy pewnie 酥i.

- Mam nadziej, 瞠 moi ch這pcy ucieszyli si zwizyty Miko豉ja, bo poprosi貫m rodzic闚, 瞠by nam闚ili kogo do przebrania si i wr璚zenia maluchom prezent闚. - m闚i Hubert. - Mam nadziej, 瞠 s zadowoleni zpodarunk闚. Brakuje mi tych moich ch這pak闚. Podr騜 po Amazonce jest wspania造m prze篡ciem, kt鏎e dodatkowo pot璕uje rado嗆 zka盥ego dnia przybli瘸j帷ego mnie do powrotu do domu.

O p馧nocy w niebo wystrzeli造 smugi iskier i rozleg si huk wystrza堯w fajerwerk闚. Ale tylko po brazylijskiej stronie. Po kolumbijskiej jest to zabronione. I znowu nie by豉 to ju cicha noc.

Do siego roku!

Dawid i Hubert zaraz po 鈍i皻ach wsiedli znowu na swoje amazo雟kie rowery i pomkn瘭i w kierunku Atlantyku. Pomkn瘭i dos這wnie, bo p璠z nawet po 100 kilometr闚 dziennie. Sylwester i Nowy Rok zastanie ich gdzie w d簑ngli.

Ju w Brazylii. Do Atlantyku jeszcze daleko i wiele si jeszcze mo瞠 wydarzy.Ju w Brazylii. Do Atlantyku jeszcze daleko i wiele si jeszcze mo瞠 wydarzy. fot. Mapa DeLorme fot. Mapa DeLorme

Tradycyjne noworoczne postanowienie obu braci dotyczy oczywi軼ie realizacji celu i dop造ni璚ia do Belem. Hubert za這篡 sobie dodatkowo, 瞠 stanie si bardziej stanowczy i konsekwentny. Niew徠pliwie dotarcie na rowerach do oceanu b璠zie jedn zpierwszych oznak stanowczo軼i i konsekwencji.

Kolejny przystanek w Manaus. A p鏦i co, SZCZ呇LIWEGO NOWEGO ROKU!