Legendarny trener wymyślił Sochana na nowo. Sensacja

Łukasz Cegliński
Fot. Darren Abate / AP

Jeremy Sochan nie ma umiejętności typowego rozgrywającego, a jednak Gregg Popovich, jeden z najlepszych trenerów w historii NBA, dostrzegł w młodziutkim Polaku coś, co skłania go do powierzenia mu tej odpowiedzialnej roli. To jeden z najciekawszych eksperymentów rozpoczynającego się właśnie sezonu.

Gdy rok temu 19-letni Jeremy Sochan stawiał pierwsze kroki w NBA w koszulce San Antonio Spurs, wśród jego atutów wymienialiśmy przede wszystkim wszechstronność i uniwersalność. Podkreślaliśmy, że 203 cm wzrostu, długie ramiona, a także skoczność, zwinność i szybkość pozwalają mu grać na obu skrzydłach, a ewentualnie nawet w roli środkowego w ataku, a w obronie pilnować nie tylko równych mu wzrostem skrzydłowych, ale także graczy obwodowych, strzelców szukających pozycji do rzutu. Ale nikomu nie przyszło do głowy, by myśleć o Sochanie jako o rozgrywającym.

Zobacz wideo Nowa rola Sochana w San Antonio. "Bardzo poważny eksperyment"

Gregg Popovich widzi więcej. Jeremy Sochan jedynką w cudzysłowie

Nikomu, poza Greggiem Popovichem. Pięciokrotnym mistrzem NBA, rekordzistą ligi pod względem zwycięstw, których zgromadził już 1366, ligową legendą, która w San Antonio jest alfą i omegą. Trenerem, który właśnie został włączony do Galerii Sław NBA, a przez niemal trzy dekady pracy w lidze prowadził gwiazdy, pielęgnował talenty, wyszukiwał perełki. Jeśli "Pop" mówi, że Sochan będzie rozgrywającym, to najwyraźniej może nim być.

Z drugiej strony obserwując grę młodziutkiego, wciąż ledwie 20-letniego Polaka, można dostrzec jego braki w fundamentach potrzebnych typowym rozgrywającym – technikę kozłowania, chronienia piłki podczas zmian kierunku ma najwyżej przeciętną, a rzut z dystansu nawet słabszy. W minionym sezonie trafił ledwie 25 proc. trójek, rywale intencjonalnie odpuszczali go na obwodzie, obrońcy robili krok w tył. W takiej sytuacji trudno ich mijać, tym bardziej, że w repertuarze Sochana akcje, w których kozłuje, robi zwody i wchodzi pod kosz tworząc przewagę, należą jeszcze do rzadkości. Podobnie jak akcje z zasłoną, tzw. pick and roll, po których gracz z piłką ma grozić rzutem, wejściem lub podaniem.

A to właśnie jest istotą gry rozgrywającego - przyciąganie do siebie obrońców, uciekanie im, tworzenie przewag i wykorzystywanie ich rzutem, wejściem na kosz lub podaniem. Sochan w ten sposób właściwie nigdy nie grał, tych podstaw dopiero się uczy. Można powiedzieć, że w tym momencie właściwie nie spełnia warunków bycia typowym rozgrywającym NBA.

Ale sęk w tym, że Popovich nie wymyślił sobie Sochana jako typowego rozgrywającego. Przed jednym ze sparingów trener poprosił nawet dziennikarzy, by to określenie brać w cudzysłów, co pokazuje, że "rozgrywający" Sochan będzie miał rolę specyficzną, trochę umowną, wpisująca się w model gry Spurs. Młoda drużyna z San Antonio ma grać inaczej i wręcz wyprzedzać trendy, według których koszykówka idzie w stronę gry bez podziału na pozycje, w kierunku szukania przewag poprzez zamiany krycia. Nikogo nie dziwią już środkowi rzucający za trzy, a trenerzy często dzielą graczy na tych, którzy po prostu grają z piłką i bez niej. Zresztą tych drugich jest coraz mniej, koszykarze są coraz bardziej uniwersalni. A w San Antonio z tej uniwersalności zrobili pierwsze przykazanie.

Obecność Sochana kluczowa przede wszystkim w obronie

Symbolem tej uniwersalności jest Victor Wembanyama, 19-letni Francuz o wzroście 224 cm, wschodząca gwiazda NBA. Gracz, który dopiero stawia pierwsze kroki na amerykańskich parkietach, ale już są one ogromne – dosłownie i w przenośni. W czterech meczach kontrolnych "Wemby" zdobywał średnio 19,3 punktu, 4,8 zbiórki, 2,8 bloku oraz 1,5 asysty spędzając przeciętnie niespełna 21 minut na parkiecie, ale przede wszystkim pokazywał, w jak nietypowy sposób może zmieniać grę. Jego rzuty są nie do zablokowania, wsady pozostawiają rywali z wyrazem niedowierzania na twarzy, zasięg ramion pozwala na bloki i przechwyty, które wydają się niemożliwe. Wembanyama zagraża rywalom na różne sposoby niezależnie od tego czy stoi lub skacze pod koszem lub osiem metrów od niego. I w obronie, i w ataku.

Ale i Sochan jest uniwersalny i przydatny w każdym miejscu boiska, z taką wizytówką trafił do NBA. Początkowo chwalony był głównie za obronę – dobre przesuwanie się na nogach, aktywne ręce, zmysł do przechwytów i zbiórek, wspomnianą możliwość przejmowania graczy po zasłonach – Stephena Curry’ego na obwodzie czy Darko Saricia pod obręczą, żeby trzymać się tylko przykładów z ostatniego meczu kontrolnego z Golden State Warriors. I to wszystko, przypomnijmy, przy 203 cm wzrostu.

I wygląda na to, że w zamyśle Popovicha ustawiającego Sochana w roli "rozgrywającego" wątek defensywny jest bardzo ważny. Piątka Spurs będzie wyjątkowo wysoka: to 224 cm Wembanyamy, 211 cm Zacha Collinsa, 203 cm Sochana, 196 cm Keldona Johnsona i 196 cm Devina Vassella. Ich mobilność i wymienność mają utrudniać rzuty, zabierać miejsce, uprzykrzać grę rywalom. Sochan, Johnson i Vassell mogą efektywnie bronić obwodowych, a szczególnym atutem mogą tu być zwinność, długie ramiona i defensywny zmysł Polaka.

- Mając tak wysoką piątkę, bardzo ważne będzie chronienie pola trzech sekund z wykorzystaniem dobrego rozstawienia, zasięgu ramion, aktywnych rąk. Chodzi o to, żeby atak rywali był chaotyczny, by przeciwnicy spieszyli się z decyzjami rzutowymi, żeby oddawali je z nie najlepszych pozycji – analizuje Sochan. – Chcemy być wysocy i agresywni do tego stopnia, w którym pole trzech sekund jest nasze. To ekscytujące.

I jeśli Spurs uda się "zamknąć" strefę podkoszową, rywale będą musieli szukać powrotnych podań na obwód, gdzie czyhać ma właśnie sprytny i długoręki Sochan. Ewentualne przechwyty mają być wodą na młyn drużynowego ataku.

Lato Sochana pod znakiem nauki kozłowania i rzucania z dystansu

Słowem, Sochana opłaca się mieć na boisku, jeśli chce się poprawić najgorszą w minionym sezonie w całej NBA obronę, co będzie celem Spurs w nadchodzących rozgrywkach. A skoro Wembanyama zajął w pierwszej piątce miejsce wysokiego skrzydłowego, które w poprzednich rozgrywkach zwykle miał Sochan, to Popovich – patrząc na możliwości rozwoju Polaka – znalazł mu nową pozycję.

Dlatego w lecie Sochan koncentrował się właśnie na poprawie kozłowania i rzutów z dystansu. Na razie, po czterech meczach kontrolnych, w których zagrał, trudno mówić o skoku jakościowym w obu tych obszarach. Owszem, Sochan miał 3/5 z rzutach z dystansu, ale po pierwsze: to próbka zbyt mała, by już mówić o postępie, a po drugie: jego próby są bardzo nieregularne. W meczu z Warriors Sochan najpierw trafił za trzy z prawego skrzydła, by chwilę później z tej samej pozycji nie dorzucić do kosza.

W meczach kontrolnych Sochan ograniczał się głównie do przeprowadzania piłki i rozpoczynania akcji podaniem do kolegów szukających pozycji na obwodzie, jego wejścia pod kosz były rzadkie. Jednocześnie można było jednak zauważyć charakterystyczną rzecz – grę tyłem do kosza. Typowi rozgrywający robią to rzadko, z prostej przyczyny – są niscy, więc nie mają przewagi wzrostu, głównego atutu w tego typu akcjach. Tymczasem Sochan jest wyższy o przeciętnego rozgrywającego o co najmniej 10 cm, w związku z czym w teorii powinien sobie radzić rzucając nad nimi z wyskoku po obrocie. W praktyce tych celnych rzutów w sparingach wiele nie było, ale można się spodziewać, że Spurs będą konsekwentnie grali takie akcje na Polaka. To jest element gry na pozycji rozgrywającego, który może go wyróżnić.

Sochan mówi wyraźnie: Nie jest tak, że tylko ja mam kontrolować grę

Trudno powiedzieć, czy eksperyment z Sochanem na jedynce jest tymczasowy, czy należy traktować go jako inwestycję i budowę podwalin zespołu, który za kilka lat ma się włączyć już nie tylko do walki w play-off. W tym momencie Popovich ma w składzie jednego typowego rozgrywającego – Tre Jones może być zmiennikiem Sochana, ale w niektórych ustawieniach może grać obok niego, bo Polak wciąż może przecież wrócić na skrzydła. Niewykluczone też, że Spurs będą w przyszłości szukać typowej jedynki – poprzez draft lub transfery. Ale na początku sezonu tę rolę ma pełnić Sochan.

Popovich tylko go chwali: - Dopiero niebo jest dla niego granicą. Jest bardzo waleczny, radzi sobie, grając z piłką, jest jednym z naszych najlepszych podających, znajduje kolegów na wolnych pozycjach, będzie miał ważną rolę w kwestii dyktowania tempa, przyspieszania gry. Bardzo, bardzo dobrze będzie się go oglądało - zapoowiada doświadczony trener.

Sochan precyzuje: - Chodzi o dawanie drużynie energii, utrzymywanie wysokiego tempa, szybkie bieganie z piłką. Ale nie jest tak, że tylko ja mam to kontrolować, że tylko ja będę miał piłkę w rękach. Ktokolwiek ją złapie, może od razu pchać atak do przodu, zamiast grać powoli i wprowadzać stagnację – mówił niedawno dziennikarzom z San Antonio o swojej roli.

Polak opowiadał też o wspomnianym wykorzystywaniu przewagi wzrostu. – Czasem, zamiast kreowania sytuacji na obwodzie, można zejść bliżej kosza i grać tyłem do obręczy. Będzie nam na tym zależało, bo mamy wielu wysokich: Vica, Zacha, także Keldon może grać w ten sposób. A kiedy piłka jest pod koszem, to po drugiej stronie boiska zaczyna się ruch, zasłony bez piłki, wbiegnięcia pod kosz – to otwiera wiele możliwości.

"Bierz piłkę i leć", ale dokąd dobiegną w tym sezonie San Antonio Spurs?

Generalnie, gra Spurs ma się opierać na ciągłym ruchu, wymianie pozycji, krążeniu piłki i szukaniu Wembanyamy. Dziennikarze z San Antonio piszą o stylu "grab and go", co można przetłumaczyć jako "bierz piłkę i leć", a dotyczyć to ma każdego zawodnika. Przykładowo: Wembanyama, zbierając piłkę w obronie, nie musi szukać Sochana, tylko może sam rozpoczynać atak i dograć do Johnsona, który ustawiony jest bliżej kosza.

Tyle teorii, czas na praktykę. Sezon NBA rozpoczyna się we wtorek, Spurs pierwszy mecz rozegrają w nocy z czwartku na piątek czasu polskiego. Drużyna z San Antonio w poprzednich rozgrywkach miała słabiutki bilans 22-60, ale to – w myśl zasad panujących NBA – zwiększyło jej szanse na wygranie loterii draftowej. Wylosowany numer 1 pozwolił na ściągnięcie Wembanyamy i teraz, już z francuskim fenomenem w składzie, Spurs mają zacząć wygrywać. W najbliższym sezonie nikt nie spodziewa się cudów, awans do play-off byłby dużym sukcesem. Realnie Sochana i spółkę stać na powalczenie o kilka, może kilkanaście zwycięstw więcej.

Polak w debiutanckim sezonie zagrał w 56 meczach – średnio miał 11,0 punktu, 5,3 zbiórki oraz 2,5 asysty. Postępy robił jednak regularne – z tygodnia na tydzień, z miesiąca na miesiąc. W marcu, zanim doznał kończącej sezon kontuzji kolana, miał już średnio 16,7 punktu oraz 7,8 zbiórki, był wiodącym graczem zespołu. W swoim rekordowym występie potrafił rzucić 30 punktów Phoenix Suns, przeciwko Orlando Magic miał 29.

Słowem, pod okiem Popovicha Sochan uczył się szybko. I tak samo może być z tym nietypowym rozgrywaniem.

Artykuły Powiązane

Wczytywanie kolejnego artykułu...