Wojciech Kurtyka w Centrum Premier: Tomasz Mackiewicz był najbardziej pokrewną mi duszą ze wszystkich polskich wspinaczy

- Tomek Mackiewicz był obiektem wielu szyderstw i kpin. Strasznie go potępiano, a przecież w tym człowieku krył się jakiś niebywały artyzm. Jego śmierć bardzo mnie dotknęła. Żałuję, że nigdy go nie poznałem - mówił Wojciech Kurtyka podczas spotkania Centrum Premier Czerska 8/10, promującego pierwszą biografię "Kurtyka. Sztuka wolności", autorstwa Bernadette McDonald.
Spotkanie z himalaistą Wojciechem Kurtyką. Centrum Premier Czerska 8/10, 31 stycznia 2018 Spotkanie z himalaistą Wojciechem Kurtyką. Centrum Premier Czerska 8/10, 31 stycznia 2018 Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta

Legenda światowego himalizmu

Wojciech Kurtyka to ceniony na całym świecie himalaista, laureat Złotego Czekana za całokształt dokonań wspinaczkowych. Jego przejście Świetlistej Ściany Gasherbruma IV zostało uznane za jedno z najważniejszych dokonań XX wieku w Karakorum.  

Zakodowana potrzeba przekraczania barier

Niestety, debiut jego biografii "Kurtyka. Sztuka wolności", którą napisała ceniona kanadyjska autorka książek o tematyce górskiej Bernadette McDonald, niemal zbiegł się z dramatycznymi wydarzeniami na Nanga Parbat i śmiercią pod kopułą szczytową Tomasza Mackiewicza. - Człowiek ma zakodowaną bardzo silną potrzebę przekraczania ograniczeń. Wykroczyć poza własny strach, ból i cierpienie. Alpinizm wysokościowy, który wykracza poza 8 tys. m n.p.m., jest formą nieustannego, obsesyjnego przełamywania własnych barier. W tym sensie jest właśnie sztuką wolności, która była bardzo silnie widoczna u Mackiewicza. Niewątpliwie była to kwintesencja wspinania się Jurka Kukuczki. Dla niego alpinizm istniał tylko w tym wymiarze. To co spotkało Tomka wynikało z niepohamowanego dążenia do osiągnięcia własnego celu i kresu - opowiadał Kurtyka.

Tomasz Mackiewicz Tomasz Mackiewicz Facebook.com/ czapkins

Mackiewicz był najbardziej pokrewną mi duszą

Znał pan Tomka Mackiewicza? Śledził pan jego historię - zapytał prowadzący spotkanie Dominik Szczepański, dziennikarz Gazety Wyborczej, autor książki "Nanga Parbat. Śnieg, kłamstwa i góra do wyzwolenia".

- Bardzo żałuję, ale niestety Tomka nigdy osobiście nie poznałem. Ale z wielkim zainteresowaniem śledziłem jego losy. Jego śmierć jest dla mnie niesłychanie osobistą stratą. Bardzo przeżywałem ostatnie dni, czekając na najnowsze wieści z Nangi. I nie są to słowa pod publiczkę. Straciliśmy jednego z najbardziej wolnych i niezależnych ludzi, postępujących zupełnie w niestandardowy sposób. W dużym stopniu był wyzwolony ze sztampowego myślenia. To, czego dokonywał w swoim himalaizmie było czymś absolutnie niebywałym. Zdumiewa, że zapewne to pierwsze zimowe wejście na ośmiotysięcznik w alpejskim stylu jest dziełem człowieka, który nie przeszedł przez żadne kursy wspinaczkowe i mozołu technicznego tej dyscypliny. Podążał za jakimś fantastycznym instynktem kreatywnym.

Posługiwał się linami rolniczymi, jechał w góry bez jakichkolwiek zabezpieczeń. Strasznie go za to potępiano. Był obiektem szyderstwa i kpiny. Postrzegam w tym jego zachowaniu jakiś niebywały artyzm. Był najbardziej pokrewną mi duszą być może ze wszystkich polskich wspinaczy. To dla mnie strasznie przykra strata.

Spotkanie z himalaistą Wojciechem Kurtyką. Centrum Premier Czerska 8/10, 31 stycznia 2018 Spotkanie z himalaistą Wojciechem Kurtyką. Centrum Premier Czerska 8/10, 31 stycznia 2018 Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta

Tragedia z kobiecej perspektywy

Do śmierci Mackiewicza na Nanga Parbat odniosła się również siedząca obok Kurtyki Bernadette McDonald. - Znałam Tomka. Kilka razy ze sobą rozmawialiśmy. Jego osiągnięcia były dla mnie niesamowite. Historia jego odejścia wywołuje u mnie ogromne emocje. Być może na tę tragedię patrzę z kobiecej perspektywy, kiedy wiem, że odszedł człowiek, który był ojcem trójki dzieci

W Polsce byłem wyrzutkiem

Bernadette McDonald w biografii Kurtyki połączyła historię przejść największych ścian Karakorum, Himalajów i Hindukuszu z opowieścią o ludziach, którzy w tych samych górach kierują się skrajnie różnymi wartościami.

W jaki sposób McDonald namówiła legendę światowego himalaizmu do napisania jego biografii? - W każdym z nas tkwi potrzeba podzielenia się własnymi przeżyciami. Wcześniej miałem kilka podobnych propozycji, ale odmawiałem. Miałem wątpliwości czy zdołam zwerbalizować trudne sprawy związane ze wspinaniem i rzetelnie przedstawić własne życie.

Miałem też wielkie wątpliwości czy z danym autorem znajdę wspólny język, czy nasza wyobraźnia będzie odbierała na równym poziomie. Zawsze stroniłem od uzewnętrzniania się w mediach. W Polsce byłem uważany za wyrzutka. Gdy zetknąłem się z Bernadette zorientowałem się, że łączy nas fantastyczny stosunek do przyrody. Dostrzega dokładnie to, co było dla mnie najważniejsze. Otworzyła się unikatowa możliwość wypowiedzenia najważniejszych rzeczy, nawet tych, których samemu trudno było mi wyrazić. Z pomocą Bernadette było mi łatwiej - opowiadał Kurtyka.

Spotkanie z himalaistą Wojciechem Kurtyką i autorką jego biografii Bernadette McDonald. Centrum Premier Czerska 8/10, 30 stycznia 2018 Spotkanie z himalaistą Wojciechem Kurtyką i autorką jego biografii Bernadette McDonald. Centrum Premier Czerska 8/10, 30 stycznia 2018 Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta

Gdzie szukać wolności?

Dlaczego zaczął pan się wspinać? - padło pytanie.

- Zadecydował wrodzony odruch małpy i wrażliwość do otaczającej rzeczywistości - odpowiedział 71-letni były wspinacz.

I dodał: - Alpinizm jest sztuką, najbogatszą z dyscyplin, jakie człowiek może uprawiać. Ale ta sztuka może się też zamienić w barbarzyństwo. Dostrzegam swoje słabości. Żyjemy w świecie opętanym egocentryzmem, gwiazdorstwem. Unikam tego poczucia bycia pępkiem świata.

Gdzie szukać wolności - padło pytanie na koniec.

- W sobie. Tylko w sobie - zakończył Kurtyka.

Spotkanie z himalaistą Wojciechem Kurtyką. Centrum Premier Czerska 8/10, 31 stycznia 2018 Spotkanie z himalaistą Wojciechem Kurtyką. Centrum Premier Czerska 8/10, 31 stycznia 2018 Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta

"Kurtyka. Sztuka wolności"

Gdy Kukuczka i Messner rywalizowali o to, który z nich pierwszy zdobędzie wszystkie ośmiotysięczniki, a inne ekipy ruszały w Himalaje, by oblegać kolejne szczyty, Wojtek Kurtyka wspinał się po swojemu. Bardziej niż cel interesowała go droga. Bardziej niż osiągnięcia - ich styl. Porażka na trudnej, dziewiczej ścianie znaczyła dla niego więcej niż sukces na zatłoczonej i zaporęczowanej drodze. 

Kurtyka miał na to swoje określenia: wspinać się bez smyczy. Wspinać się nocą i nago. A kiedy wspinaczka w stylu alpejskim w górach wysokich stała się normą, on przeszedł do realizacji wejść jednodniowych i zdobywał po dwa ośmiotysięczniki podczas jednej wyprawy. Wszystko po to, by pozostać wiernym swojej wizji. Ścieżce góry. I sztuce wolności. 

"Kurtyka. Sztuka wolności" to głęboko poruszająca opowieść o wybitnym, ale i skomplikowanym indywidualiście, który konsekwentnie przez całe życie unikał rozgłosu. Do pracy nad biografią namówiła go Bernadette McDonald, ceniona kanadyjska autorka  książek o tematyce górskiej, która ma na koncie takie bestsellery, jak "Tomaž Humar" (2008), "Ucieczka na szczyt" (2011), "Alpejscy wojownicy" (2015), tłumaczone na wiele języków i często nagradzane.

Książka odbiła się głośnym echem na świecie - została nagrodzona w prestiżowym międzynarodowym konkursie literatury górskiej Banff Mountain Book 2017 w kategorii non fiction, nagroda National Outdoor Book Awards 2017 w kategorii historia/biografia oraz The Boardman Tasker Award 2017!

30.01.2018 Warszawa , ulica Czerska 8 / 10 , siedziba spolki Agora . Spotkanie z Polskim taternikiem , alpinista i himalaista Wojciechem Kurtyka wokol biografii ' Sztuka wolnosci ' autorstwa McDonald Bernadette .
Fot. Adam Stepien / Agencja Gazeta

SLOWA KLUCZOWE:
wojciech kurtyka portret spotkanie himalaista alpinista taternik agora centrum premier czerska /FR/
Fot. Adam Stepień / Agencja Gazeta

30.01.2018 Warszawa , ulica Czerska 8 / 10 , siedziba spolki Agora . Spotkanie z Polskim taternikiem , alpinista i himalaista Wojciechem Kurtyka wokol biografii ' Sztuka wolnosci ' autorstwa McDonald Bernadette .
Fot. Adam Stepien / Agencja Gazeta

SLOWA KLUCZOWE:
wojciech kurtyka portret spotkanie himalaista alpinista taternik agora centrum premier czerska
Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta

30.01.2018 Warszawa , ulica Czerska 8 / 10 , siedziba spolki Agora . Spotkanie z Polskim taternikiem , alpinista i himalaista Wojciechem Kurtyka wokol biografii ' Sztuka wolnosci ' autorstwa McDonald Bernadette .
Fot. Adam Stepien / Agencja Gazeta

SLOWA KLUCZOWE:
wojciech kurtyka portret spotkanie himalaista alpinista taternik agora centrum premier czerska
Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta

30.01.2018 Warszawa , ulica Czerska 8 / 10 , siedziba spolki Agora . Spotkanie z Polskim taternikiem , alpinista i himalaista Wojciechem Kurtyka wokol biografii ' Sztuka wolnosci ' autorstwa McDonald Bernadette .
Fot. Adam Stepien / Agencja Gazeta

SLOWA KLUCZOWE:
wojciech kurtyka portret spotkanie himalaista alpinista taternik agora centrum premier czerska
Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta