Amerykanie nie jadą na mundial. Katastrofa wszech czasów, czyli jak stracić 200 mln dolarów

11.10.2017 23:38
Matt Besler (USA) po porażce z Trynidadem i Tobago

Matt Besler (USA) po porażce z Trynidadem i Tobago (REBECCA BLACKWELL/AP)

Brak kwalifikacji do mundialu w Rosji to największa klęska w historii amerykańskiej piłki nożnej. To ogromny krok w tył po tym, jak powszechnie sądzono, że z piłką nożną w Stanach Zjednoczonych może być tylko lepiej.

Owszem były czasy, gdy drużyna USA znaczyła w światowym futbolu o wiele mniej niż dziś - nawet po porażce z Trynidadem i Tobago. Ale wtedy nikogo piłka nożna w Stanach Zjednoczonych nie obchodziła. Sport, za którym szalała większość świata, był w USA marginalny. Wszystkie próby budowania zawodowej ligi kończyły się bankructwem. W początkach lat 80. kryzys był tak głęboki, że amerykańska federacja piłkarska nie miała pieniędzy, by zbierać reprezentację i rozgrywać mecze międzynarodowe. Od listopada 1980 r. do maja 1984 r. kadra USA rozegrała tylko dwa spotkania.

W liczbach światowa potęga

Dziś obraz jest zupełnie inny. Według danych FIFA w USA w piłkę nożna zaangażowane są ponad 24 miliony osób. Stany Zjednoczone przegrywają po tym względem tylko z Chinami. Jeśli chodzi o graczy zarejestrowanych to Amerykanie ustępują jedynie Niemcom. Patrząc natomiast na młodzież uprawiającą sport w szkołach średnich, to piłka nożna jest na czwartym miejscu po futbolu amerykańskim, lekkoatletyce i koszykówce. Oczywiście, trzeba pamiętać, że ok. 40 procent młodych piłkarskich adeptów w USA to dziewczęta, podczas gdy w innych krajach nie jest to liczba większa niż 10 procent. Pod względem przychodów (550 mln dolarów w 2016 r.) Major Soccer League jest dziewiątą piłkarską ligą na świecie.

Rośnie też zainteresowanie kibiców. Podczas ostatnich mistrzostw świata transmisje z mistrzostw świata miały rekordową oglądalność. Finał przed ekrany przyciągnął 17,3 mln widzów w stacji ABC i 9,2 mln w hiszpańskojęzycznym Univision. W porównaniu do mistrzostw świata w 2010 r. widownia w anglojęzycznych stacjach EPSN i ABC wzrosła o 39 proc. Dziś nie jest to piłkarski rekord wszech czasów w USA, bo lepszą oglądalność miał finał kobiecego mundialu w 2015 r. (26,7 mln).

Spodziewając się kolejnego piłkarskiego boomu Fox Sports zapłacił za mundiale w 2018 i 2022 r. 425 mln dolarów, a hiszpańskojęzyczne Telemundo aż 600 mln.

Amerykańska stacja już dwa tygodnie przed końcem eliminacji zrobiła wielką promocyjną imprezę w Nowym Jorku, pokazując z jakim rozmachem będzie relacjonować turniej w Rosji. Główne studio Fox Sports ma mieścić się na Placu Czerwonym w Moskwie.

Wcześniej szef sportowej sieci FOX żartował, że gdyby zespół USA do finałów nie awansował, dla jego stacji byłoby to jak „spuszczenie 200 mln dolarów w klozecie”. I wykrakał. Akcje Twenty-First Century Fox Inc. - spółki, do której należy Fox Sports - spadły w środę na nowojorskiej giełdzie o prawie 3 procent. Amerykański Newsweek napisał z drwiną, że ulubiona sieć telewizyjna Trumpa musi teraz liczyć na Meksyk, aby zwróciły się jej koszty poniesione na zakup praw telewizyjnych do turnieju.

Straty też liczy krajowa federacja, która nie dostanie pieniędzy za udział w turnieju (cztery lata temu zarobiła na tym ponad 10 mln dolarów) ani premii za awans od sponsorów, nie przyciągnie też nowych reklamodawców.

Drogi sport biednych kibiców

Słowa klęska i katastrofa odmieniają po odpadnięciu w eliminacjach wszystkie amerykańskie media. Gromy spadają na piłkarzy, trenera Bruce’a Arenę, szefa federacji, Sunila Gulatiego. - Nie mamy żadnej wymówki, dlaczego nie zakwalifikowaliśmy się do finałów - powiedział selekcjoner.

Taylor Twellman, były piłkarz, a obecnie analityk piłkarski w stacji ESPN  w bardzo emocjonalnej rozmowie w studiu, obarczył winą całe piłkarskie środowisko w USA. „Przy całej tej masie pieniędzy, która jest [inwestowana] w MLS i cały ten sport, nie umiemy zremisować z Trynidadem? Nie zasłużyliśmy, aby grać w mistrzostwach świata. Jeśli ta klęska nie obudzi każdego od piłkarskiej federacji do MLS, od klubów młodzieżowych do nadawców telewizyjnych, to znaczy, że wszyscy jesteśmy szaleni. Ponieważ definicją szaleństwa jest robienie tych samych rzeczy, znając ich skutek”.

W oryginale, mówiąc o klubach młodzieżowych Twellman używa zwrotu „pay to play”. To jeden z najlepszych przykładów choroby amerykańskiego systemu.

W USA - inaczej niż w Europie - nie ma klubów dotowanych z kasy państwowej lub samorządowej. Wszystkie młodzieżowe kluby i akademie to prywatne przedsięwzięcia. Rodzice, którzy chcą, aby ich synowie czy córki uprawiali piłkę nożną pod okiem profesjonalnych trenerów, na dobrze przygotowanych boiskach muszą płacić co najmniej 1,5 tysiąca dolarów rocznie. Koszty rosną, gdy do tego trzeba doliczyć pieniądze na wyjazdy na mecze, dojazdy na treningi itp. W sumie utrzymanie dziecka w dobrej akademii kosztuje rodziców do 10 tysięcy dolarów rocznie. Nic więc dziwnego, że stać na to tylko dobrze sytuowanych. Ze stypendiów fundowanych przez dobroczyńców, korzysta w tym systemie niewielki procent dzieci. To jedna z przyczyn, dla której w USA bardzo trudno wychować piłkarską gwiazdę. O miejscu w składzie zbyt często decyduje gruby portfel rodzica, a nie piłkarskie umiejętności.

Cztery lata temu dziennikarz Roger Bennett i profesor ekonomii z Uniwersytetu Chicagowskiego porównali pochodzenie reprezentantów USA w piłce nożnej z wybieranymi do meczów gwiazd graczami NBA i NFL. Okazało się, że piłkarze pochodzą z miejsc, gdzie średnie zarobki, poziom zatrudnienia i edukacji jest wyższy od amerykańskiej średniej, a w przypadku graczy NBA i NFL jest odwrotnie. To zadziwiający wynik biorąc pod uwagę inne badania, które pokazują, że ze wszystkich popularnych w USA sportów to fani piłki nożnej są najbiedniejsi, a w dodatku w największym procencie należą do latynoskiej mniejszości.

Bennet tak skomentował klęskę USA w eliminacjach mundialu: „To jest jak każda męka, które doświadczałem jako fan Evertonu przez ostatnich 30 lat, skondensowana do 90 minut”.

Rewolucja, której nie było?

Nie brak też głosów, że cała ta „piłkarska gorączka” została w USA sztucznie wykreowana. Owszem piłkarski mundial przyciągnął przed ekrany rzesze kibiców, ale był on dla nich czymś podobnym do igrzysk olimpijskich - miejscem, gdzie team USA rywalizował z resztą świata. Po mistrzostwach emocje opadły i oglądalność meczów amerykańskiej reprezentacji była już dużo niższa. W 2016 r. średnia liczba widzów meczów kadry wyniosła tylko 965 tys., a gdyby zaś wziąć pod uwagę tylko mecze o punkty (eliminacje MŚ i Copa America) to 1,1 mln. Dużo większą widownię mają w USA mecze piłkarzy Meksyku. Ostatnie spotkania eliminacji oglądało więcej niż 2,5 mln kibiców.

Dla porównania MLS Cup, czyli ligowy finał, w 2016 r. obejrzało w otwartej stacji 2 mln widzów. Wynik okrzyknięto ogromnym sukcesem, bo był dużo wyższy niż w poprzednich latach, ale to osiem razy mniej niż wynosi średnia dla meczów NFL.

Piłkarscy fani w USA mają świadomość, jak niski poziom reprezentuje krajowa liga. Większą popularnością cieszą się w telewizji transmisje z Premier League, a największą widownię ma liga meksykańska, choć pokazywana jest tylko przez hiszpańskojęzycznych nadawców.

Dziesiątki milionów dzieciaków, które przewinęły się przez akademie i treningi piłki nożnej w szkołach, nie stworzyły w dorosłym życiu piłkarskiej kultury w USA. Symboliczne jest zdjęcie, które w końcu sierpnia przewinęło się przez wszystkie amerykańskie media.

Ci dwaj chłopcy to najlepiej zarabiający zawodnicy NFL i MLB. Ten pierwszy to Metthew Stafford, który właśnie w sierpniu podpisał 5-letni kontrakt na 135 mln dolarów. Ten drugi to Clayton Kershaw, którego 7-letni kontrakt warty jest 215 mln dolarów.

Eliminacje MŚ. Jedziemy na mundial. Droga do Rosji była wyboista

Komentarze (92)
Amerykanie nie jadą na mundial. Katastrofa wszech czasów, czyli jak stracić 200 mln dolarów
Zaloguj się
  • culioneros

    Oceniono 23 razy 13

    "W USA - inaczej niż w Europie - nie ma klubów dotowanych z kasy państwowej lub samorządowej. Wszystkie młodzieżowe kluby i akademie to prywatne przedsięwzięcia."

    To są akurat bardzo dobre zasady.

  • boczek150

    Oceniono 8 razy 8

    "Słowa klęska i katastrofa odmieniają po odpadnięciu w eliminacjach wszystkie amerykańskie media." W przypadku tych anglojęzycznych to szczerze wątpię czy cokolwiek odmieniają.

  • khi

    Oceniono 8 razy 6

    Łaskawi komentatorzy, znawcy futbolu i USA, nauczcie się może pisać "soccer". Nie "socker" i nie "socer".

  • khi

    Oceniono 8 razy 6

    Niski poziom Major League Soccer? Zależy w porównaniu do czego, ale warto obejrzeć sobie przynajmniej kilka meczów, zanim się coś na ten temat napisze. No, może nie jest to Premier League, ale ostatnio poziom MLS podnosi się z roku na rok. Dawno temu przegoniła polską Ekstraklasę. Myślę, że poziom tam jest już także wyższy niż w lidze holenderskiej czy belgijskiej i zbliża się do ligi francuskiej. W Polsce bardzo łatwo śledzić MLS, przynajmniej niektóre mecze i skróty kolejek - na Eurosporcie. Gdyby Ekstraklasa grała na poziomie MLS, polskie kluby regularnie gościłyby w Champions League.

  • quamtsa

    Oceniono 5 razy 5

    Aaale za to zagra Meksyk. :-)

  • californian-legit

    Oceniono 11 razy 3

    W Stanach nie ma zaptrzebowania na meski socker. Socker jest popularna gra w szkolach, glownie podstawowych, gdzie dziewczyny graja w koedukacyjnych zespolach z chlopakami w pilke kopana. W szkolach srednich wsrod meskiej mlodziezy kroluje juz football, gdzieniegdzie graja juz tylko same dziewczyny i rzeczywiscie reprezentacja damska w pilce kopanej jest w Stanach na poziomie swiatowym. Mecze pilki noznej mozna w calosci ogladac w Stanach tylko na kanalach meksykanskich. Amerykanie uwazaja, ze to sport dla dziewczyn.

  • mniklasp

    Oceniono 2 razy 2

    co kosztow to gazeta ma stare dane, calkowity koszt na rok gracza do 18 roku zycia czyli grajacego jeszcze high school to ponad 18 tys USD na rok , Od wielu lat zawodowi trenerzy klubow sa placeni. Za darmo soccer uprawia miliony dzieci, boiska sa darmowe i trenerami sa ojcowie . Pozniej po selekcji w druzynach juz zawodowych te koszty wynosza jak wyzej. dla najlepszych sa stypendia.Generalnie Amerykanie nie rozumieja soccer , zasad gry i uwazaja ze to jest nudna gra, natomiast bardzo dobrze sie znaja na footbalu, mimo ze zasady i strategia jest o wiele bardziej skomplikowna

  • rooboy

    Oceniono 4 razy 2

    excuse my ignorance... katastrofa (I to niekoniecznie wszechczasow) to np. zatoniecie titanic... amerykanie po prostu przegrali mecz pilk noznej

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

  • Eliminacje MŚ 2018, grupa A

    lp. Drużyna M Pkt Br. Zw. R Por.
    1 Francja 10 23 18-6 7 2 1
    2 Szwecja 10 19 26-9 6 1 3
    3 Holandia 10 19 21-12 6 1 3
    4 Bułgaria 10 13 14-19 4 1 5
    5 Luksemburg 10 6 8-26 1 3 6
    6 Białoruś 10 5 6-21 1 2 7

    • Awans
    • Ew. baraż
  • Eliminacje MŚ 2018, grupa B

    lp. Drużyna M Pkt Br. Zw. R Por.
    1 Portugalia 10 27 32-4 9 0 1
    2 Szwajcaria 10 27 23-7 9 0 1
    3 Węgry 10 13 14-14 4 1 5
    4 Wyspy Owcze 10 9 4-16 2 3 5
    5 Łotwa 10 7 7-18 2 1 7
    6 Andora 10 4 2-23 1 1 8

    • Awans
    • Ew. baraż
  • Eliminacje MŚ 2018, grupa C

    lp. Drużyna M Pkt Br. Zw. R Por.
    1 Niemcy 10 30 43-4 10 0 0
    2 Irlandia Płn. 10 19 17-6 6 1 3
    3 Czechy 10 15 17-10 4 3 3
    4 Norwegia 10 13 17-16 4 1 5
    5 Azerbejdżan 10 10 10-19 3 1 6
    6 San Marino 10 0 2-51 0 0 10

    • Awans
    • Ew. baraż
  • Eliminacje MŚ 2018, grupa D

    lp. Drużyna M Pkt Br. Zw. R Por.
    1 Serbia 10 21 20-10 6 3 1
    2 Irlandia 10 19 12-6 5 4 1
    3 Walia 10 17 13-6 4 5 1
    4 Austria 10 15 14-12 4 3 3
    5 Gruzja 10 5 8-14 0 5 5
    6 Mołdawia 10 2 4-23 0 2 8

    • Awans
    • Ew. baraż
  • Eliminacje MŚ 2018, grupa E

    lp. Drużyna M Pkt Br. Zw. R Por.
    1 Polska 10 25 28-14 8 1 1
    2 Dania 10 20 20-8 6 2 2
    3 Czarnogóra 10 16 20-12 5 1 4
    4 Rumunia 10 13 12-10 3 4 3
    5 Armenia 10 7 10-26 2 1 7
    6 Kazachstan 10 3 6-26 0 3 7

    • Awans
    • Ew. baraż
  • Eliminacje MŚ 2018, grupa F

    lp. Drużyna M Pkt Br. Zw. R Por.
    1 Anglia 10 26 18-3 8 2 0
    2 Słowacja 10 18 17-7 6 0 4
    3 Szkocja 10 18 17-12 5 3 2
    4 Słowenia 10 15 12-7 4 3 3
    5 Litwa 10 6 7-20 1 3 6
    6 Malta 10 1 3-25 0 1 9

    • Awans
    • Ew. baraż
  • Eliminacje MŚ 2018, grupa G

    lp. Drużyna M Pkt Br. Zw. R Por.
    1 Hiszpania 10 28 36-3 9 1 0
    2 Włochy 10 23 21-8 7 2 1
    3 Albania 10 13 10-13 4 1 5
    4 Izrael 10 12 10-15 4 0 6
    5 Macedonia 10 11 15-15 3 2 5
    6 Liechtenstein 10 0 1-39 0 0 10

    • Awans
    • Ew. baraż
  • Eliminacje MŚ 2018, grupa H

    lp. Drużyna M Pkt Br. Zw. R Por.
    1 Belgia 10 28 43-6 9 1 0
    2 Grecja 10 19 17-6 5 4 1
    3 Bośnia i Herc. 10 17 24-13 5 2 3
    4 Estonia 10 11 13-19 3 2 5
    5 Cypr 10 10 9-18 3 1 6
    6 Gibraltar 10 0 3-47 0 0 10

    • Awans
    • Ew. baraż
  • Eliminacje MŚ 2018, grupa I

    lp. Drużyna M Pkt Br. Zw. R Por.
    1 Islandia 10 22 16-7 7 1 2
    2 Chorwacja 10 20 15-4 6 2 2
    3 Ukraina 10 17 13-9 5 2 3
    4 Turcja 10 15 14-13 4 3 3
    5 Finlandia 10 9 9-13 2 3 5
    6 Kosowo 10 1 3-24 0 1 9

    • Awans
    • Ew. baraż